Van Muiswinkel & Van Vleuten, Prediker en Hooglied

Van Muiswinkel en Van Vleuten voor emigranten

VELSEN
Kun je geëmigreerde Nederlanders in Australië in een cabaretprogramma vertellen wat er van hun vaderland is geworden anno 2006? En is dat dan ook nog om te lachen voor mensen die zijn vertrokken toen Simon Carmiggelt nog zijn Kronkels voorlas op tv? Het cabaretduo Van Muiswinkel en Van Vleuten worstelt in zijn nieuwe voorstelling Prediker en Hooglied in een idyllisch stadspark anderhalf uur met die vragen, omdat ze een uitnodiging hebben gekregen om voor Nederlandse emigranten op te treden.
De verleiding is groot, al zijn er praktische bezwaren. Van Vleuten is aan de ‘tweede leg’ en is in de weer met de kinderwagen, speentjes en flesjes. En dan is er nog de humorterreur die misschien beter niet geëxporteerd kan worden naar ‘Down Under’. De nepfilosofietjes van cabaretiers bepalen de meningen in Nederland en zorgen voor ‘een geestelijk klimaat dat even verfrissend is als dat in een Poolse zwavelmijn’.
In Prediker en Hooglied sluimert het verlangen naar de tijd toen het in dit land nog betrekkelijk ‘normaal’ was. Toen Van Gogh nog gewoon een schilder was en geen vermoorde cineast. De gesprekken worden gevoerd in de verheven stijl uit de jaren vijftig. De twee liedjes hebben een sfeer die onmiskenbaar is ontleend aan Stephen Sondheims musical A Sunday in the Park.
Hun verlangen gaat terug naar de tijd waarin de emigratiegolf op haar hoogtepunt was en hun cabaretprogrammaatje zou dus aansluiten bij het beeld dat geëmigreerde Nederlanders nog van dit land hebben. Het duo probeert in het park wat ideetjes uit waarmee ze die illusie zondermeer gaan doorprikken. Van Vleuten leest griezelig perfect in de ironische stijl van Carmiggelt een Kronkel voor over een zelfmoordaanslag in zijn stamcafé en zingt als Van Gogh – de schilder – zijn verre achterneef Theo toe dat hij in zijn tijd nog op een maagdelijk wit vel papier kon schrijven en schilderen wat hij wilde. Van Muiswinkels korte klinische reconstructie van de moord op Theo van Gogh is ijzingwekkend.
De laatste smokkelt, als toevallige passant, een paar typetjes in het concept en zet ondermeer een nuffige herenkapper neer die uitlegt dat het knippen en scheren zich tegenwoordig niet meer beperkt tot het hoofdhaar. En dan zijn er nog de twee lijsttrekkers van Nederland Nu en de Lijst Jan Joost van Woerkom met als programmapunten ondermeer: ‘Voor integratie moet een soort van plan komen of zoiets’.
De opzet van Prediker en Hooglied is prachtig bedacht en dwingt het publiek grappig in de rol van de geëmigreerden, die met enige afstand naar hun vaderland kijken. Je zou bijna jaloers worden op degenen die lang geleden hun heil elders hebben gezocht en kunnen lachen om dit idiote landje in het besef er geen deel meer van uit te maken. Prediker en Hooglied heeft een érg lange aanloop nodig voordat het op stoom komt. En als na anderhalf uur het doek valt blijft het gevoel dat het nog schort aan een paar flinke uitsmijters. Maar ja…, de tragiek van een subliem duo is dat het publiek altijd wil dat het zichzelf overtreft.

Ruud Buurman

Van Muiswinkel en Van Vleuten. Prediker en Hooglied. Gezien 21 dec. Stadsschouwburg Velsen. Tournee t.m. mei 2007. Info en speellijst: www.harrykies.nl