Rosas: D'un soir d'un jour

Rosas: D’un soir un jour van Anne Teresa De Keersmaeker.

Door Ingrid van Frankenhuyzen/NRC Handelsblad

Even waan je je in 1912 toen de fameuze Russische danser Vaslav Nijinski in plaats van een sierlijke vloeiende dans ineens hoekige poses zoals ze op Griekse vazen worden afgebeeld, aan elkaar reeg en als dans presenteerde. Op dezelfde muziek, L’après-midi d’un faune van Claude Debussy, speelt choreografe Anne Teresa De Keersmaeker nu met die dansgeschiedenis en interpreteert ze de typische staccato dansstijl met haar eigen hoekigheden.
D’un soir un jour van het Belgische gezelschap Rosas is dan ook een nieuwe aflevering in het onderzoek naar de relatie tussen muziek en beweging. Behalve Debussy legt De Keersmaeker ook Stravinski en George Benjamin in zes delen onder de loep. Elke laag in de muziek, bijna elk instrument kent een eigen vertolker in beweging – er zijn dertien dansers- en voor een geoefend kijker zit het ongelooflijk ingenieus in elkaar. Voor de pauze worden veel choreografisch eieren gelegd die na de pauze uitgebroed worden. De Keersmaeker vertelt op haar poëtische wijze het verhaal van de faun die niet weet of hij droomt als hij twee nimfen in het bos ziet. Het mechanische van Nijinsky neemt ze over, elke beweging lijkt na de inzet even te bevriezen om de frictie tussen droom en werkelijkheid gestalte te geven.
Na de pauze komen kleine frases en fragmenten uit die dans terug. Toch creëert ze in de eerste helft vooral een terloopse, zeer nonchalante sfeer waarin de dansers als eenlingen af en toe wat rennen en stilstaan en vooral niet academisch esthetisch dansen want een teen strekte je anno 1912 niet door. De schijnbare achteloosheid ontaardt voor de pauze echter in blijkbare willekeurigheid. Spannend wordt het nergens tussen al die identiteitsloze lichamen die doelloos ronddartelen. Pas na de pauze komt D’un soir un jour een beetje (maar nooit helemaal) op gang. De Keersmaeker maakt van Nijinski’s gereconstrueerde ballet Jeux waarin hij tennis tot dans verhief, een eigen film. Alle ernst maakt plaats voor lichte humor als een man droomt dat er in een park tennis gespeeld wordt. De Keersmaeker eindigt groots en energiek op Debussy’s tennismuziek. Alle referenties, alle bewegingen vallen op hun plaats en eindelijk wordt er met ritme, schwung, heuse harmonieën en aanstekelijk mysterie gedanst. Maar die laatste 10 minuten maken toch een lange avond uiteindelijk niet meer goed.